{"id":4004,"date":"2026-07-26T23:58:58","date_gmt":"2026-07-27T02:58:58","guid":{"rendered":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/"},"modified":"2026-07-26T23:58:58","modified_gmt":"2026-07-27T02:58:58","slug":"unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/","title":{"rendered":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado"},"content":{"rendered":"<p>Informaci\u00f3n detallada sobre <strong>UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado<\/strong>. Te traemos las \u00faltimas noticias sobre Noticia Infobae, un tema de gran inter\u00e9s para hoy 26 July, 2026.<\/p>\n<div class=\"entry-content-body\">\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768\" alt=\" (Imagen Ilustrativa Infobae)\" height=\"768\" width=\"1408\"><\/p>\n<p>Es-Pumita, <b>jab\u00f3n sostenible elaborado<\/b> con aceite de cocina usado, surgi\u00f3 en la <b>Facultad de Estudios Superiores Zaragoza<\/b> como una propuesta que transforma un residuo frecuente en un insumo \u00fatil dentro de la propia Universidad. <\/p>\n<p>El desarrollo cuenta con registro de marca y se usa en instalaciones del Campus II, inform\u00f3 <b>Alejandra Ch\u00e1vez Riveros<\/b>, investigadora de la entidad y responsable del proyecto.<\/p>\n<p>A partir de aceite de cocina usado, el equipo encabezado por Ch\u00e1vez Riveros impulsa una f\u00f3rmula que busca evitar la contaminaci\u00f3n ambiental y la obstrucci\u00f3n de los sistemas de drenaje.<\/p>\n<p>La apuesta tambi\u00e9n da valor a un residuo que suele desecharse de manera inadecuada y que puede contaminar el agua.<\/p>\n<h2>C\u00f3mo se hace el jab\u00f3n a partir de aceite usado<\/h2>\n<p>La investigadora y estudiantes de la licenciatura en Ingenier\u00eda Qu\u00edmica recolectan en las cafeter\u00edas del Campus II un promedio de <b>20 litros<\/b> de aceite cada semana. <\/p>\n<p>Despu\u00e9s lo someten a un proceso de clarificaci\u00f3n: primero lo filtran, luego lo limpian y purifican para retirar impurezas, residuos s\u00f3lidos, humedad y olores.<\/p>\n<p>M\u00e1s tarde aplican la saponificaci\u00f3n, un proceso qu\u00edmico en el que una grasa o aceite reacciona con un \u00e1lcali, como la sosa c\u00e1ustica. <\/p>\n<p>A partir de esa etapa obtienen entre seis y 10 litros de jab\u00f3n l\u00edquido.<\/p>\n<h2>\u00bfCu\u00e1nto aceite es suficiente para contaminar?<\/h2>\n<p>La relevancia ambiental del desarrollo se apoya en un dato concreto: un solo litro de aceite o grasa que se desecha de forma inadecuada puede contaminar hasta <b>40 mil litros de agua<\/b>. <\/p>\n<p>Cuando ese residuo se mezcla con desechos s\u00f3lidos urbanos, tambi\u00e9n favorece el taponamiento del drenaje y agrava las inundaciones que afectan de forma recurrente a la zona oriente de <b>la Ciudad de M\u00e9xico<\/b>, donde se ubica la Facultad.<\/p>\n<p>\u201c<b>A diferencia de los productos comerciales<\/b>, el principal ingrediente activo de nuestro jab\u00f3n son las sales de \u00e1cidos grasos obtenidas por saponificaci\u00f3n, lo que le otorga una alta biodegradabilidad. Tambi\u00e9n lo hace diferente su enfoque de econom\u00eda circular y educaci\u00f3n ambiental, pues el proceso vincula a estudiantes universitarios en la recolecci\u00f3n, transformaci\u00f3n y aprovechamiento del residuo\u201d, indic\u00f3.<\/p>\n<p>La acad\u00e9mica a\u00f1adi\u00f3: \u201cNuestro desarrollo va m\u00e1s all\u00e1 de la limpieza: integra una funci\u00f3n social y educativa. Al final buscamos formular un art\u00edculo con la menor cantidad posible de aditivos, priorizando ingredientes simples que reducen el impacto ambiental\u201d.<\/p>\n<p>Es-Pumita es el primer producto sostenible creado dentro de la l\u00ednea de investigaci\u00f3n \u201cIngenier\u00eda qu\u00edmica verde y sostenibilidad\u201d, a cargo de Ch\u00e1vez Riveros. El nombre busca reforzar su identidad universitaria y mostrar su origen y compromiso con la comunidad.<\/p>\n<p>Entre los componentes que distinguen la formulaci\u00f3n se encuentran glicerina, <b>EDTA<\/b>, \u00e1cido etilendiaminotetraac\u00e9tico, vitamina E y esencias.<\/p>\n<p>En una primera etapa, el plan consist\u00eda en elaborar jab\u00f3n s\u00f3lido con forma de \u201cgarritas\u201d de puma. Despu\u00e9s, el grupo encontr\u00f3 la formulaci\u00f3n para convertirlo en jab\u00f3n l\u00edquido. <\/p>\n<p>Como proyecto piloto, el producto se distribuye en los ba\u00f1os del Campus II, aunque la meta es llevarlo tambi\u00e9n al Campus I.<\/p>\n<p>La investigadora precis\u00f3 que la capacidad del laboratorio a\u00fan limita la recolecci\u00f3n de aceite. <\/p>\n<p>Aun as\u00ed, dijo que el inter\u00e9s social por participar ha servido como impulso para ampliar el alcance del proyecto.<\/p>\n<p>\u201cNos motiva a seguir creciendo y uno de nuestros objetivos a futuro es contar con un espacio m\u00e1s amplio que nos permita incrementar la capacidad de procesamiento y registrarnos como centro de acopio\u201d, se\u00f1al\u00f3.<\/p>\n<p>Con esa posibilidad, el equipo podr\u00eda ampliar el impacto ambiental y social de la iniciativa al evitar que ese residuo llegue al drenaje y transformarlo en mercanc\u00edas \u00fatiles bajo un esquema de econom\u00eda circular.<\/p>\n<p>A decir de Ch\u00e1vez Riveros, el trabajo comenz\u00f3 el a\u00f1o pasado con cinco alumnas de servicio social. Adem\u00e1s, se concluy\u00f3 una tesis de licenciatura al respecto y su autora est\u00e1 pr\u00f3xima a titularse.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr \/>\n<p>Esta noticia sobre <strong>UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado<\/strong> fue publicada originalmente en <a href=\"https:\/\/www.infobae.com\/arc\/outboundfeeds\/rss\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\">Infobae.com<\/a>. Puedes ampliar la informaci\u00f3n siguiendo el enlace a la fuente original: <a href=\"https:\/\/www.infobae.com\/mexico\/2026\/07\/27\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado<\/a>.<\/p>\n<p><small>Categor\u00eda: Noticia Infobae | Fecha: 26 July, 2026<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div>La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local<\/div>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[23],"tags":[25,27,24,26],"class_list":["post-4004","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-noticias","tag-infobae","tag-informacion-general","tag-noticias","tag-novedades"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado - HIOX<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado. La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado - HIOX\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado. La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"HIOX\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-27T02:58:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Source Author\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Source Author\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Source Author\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f70183b020df72016f0614086c3cf170\"},\"headline\":\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado\",\"datePublished\":\"2026-07-27T02:58:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/\"},\"wordCount\":777,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.infobae.com\\\/resizer\\\/v2\\\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768\",\"keywords\":[\"Infobae\",\"Informaci\u00f3n General\",\"Noticias\",\"Novedades\"],\"articleSection\":[\"\ud83d\udcf0 Noticias \ud83d\uddde\ufe0f\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/\",\"name\":\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado - HIOX\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.infobae.com\\\/resizer\\\/v2\\\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768\",\"datePublished\":\"2026-07-27T02:58:58+00:00\",\"description\":\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado. La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.infobae.com\\\/resizer\\\/v2\\\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.infobae.com\\\/resizer\\\/v2\\\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/\",\"name\":\"HIOX\",\"description\":\"Comercio Electronico\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#organization\",\"name\":\"HIOX\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/cropped-hiox_logo-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/cropped-hiox_logo-1.png\",\"width\":491,\"height\":158,\"caption\":\"HIOX\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f70183b020df72016f0614086c3cf170\",\"name\":\"Source Author\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/428a8106f8313bec42aca4e38ea86950b6e88a21b0f2764f9f7a4365dc1017a5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/428a8106f8313bec42aca4e38ea86950b6e88a21b0f2764f9f7a4365dc1017a5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/428a8106f8313bec42aca4e38ea86950b6e88a21b0f2764f9f7a4365dc1017a5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Source Author\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/hiox.com.ar\\\/hiox\\\/author\\\/wpra-source-author-site-1\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado - HIOX","description":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado. La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado - HIOX","og_description":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado. La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local","og_url":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/","og_site_name":"HIOX","article_published_time":"2026-07-27T02:58:58+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768","type":"","width":"","height":""}],"author":"Source Author","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Source Author","Tiempo de lectura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/"},"author":{"name":"Source Author","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#\/schema\/person\/f70183b020df72016f0614086c3cf170"},"headline":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado","datePublished":"2026-07-27T02:58:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/"},"wordCount":777,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768","keywords":["Infobae","Informaci\u00f3n General","Noticias","Novedades"],"articleSection":["\ud83d\udcf0 Noticias \ud83d\uddde\ufe0f"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#respond"]}]},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/","url":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/","name":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado - HIOX","isPartOf":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768","datePublished":"2026-07-27T02:58:58+00:00","description":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado. La transformaci\u00f3n de residuos ha impulsado cambios en la gesti\u00f3n local","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768","contentUrl":"https:\/\/www.infobae.com\/resizer\/v2\/IK5VRHR4MNAYLNZDC7WIGRGMA4.png?auth=cdcb9494a2c7105bbb8e5d19a1e747d71f41d2b3ddf7d9fd457eb5e33b00ae6b&amp;smart=true&amp;width=1408&amp;height=768"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/unam-desarrolla-es-pumita-jabon-a-partir-de-aceite-de-cocina-usado\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"UNAM desarrolla Es-pumita, jab\u00f3n a partir de aceite de cocina usado"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#website","url":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/","name":"HIOX","description":"Comercio Electronico","publisher":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#organization","name":"HIOX","url":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/cropped-hiox_logo-1.png","contentUrl":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/cropped-hiox_logo-1.png","width":491,"height":158,"caption":"HIOX"},"image":{"@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/#\/schema\/person\/f70183b020df72016f0614086c3cf170","name":"Source Author","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/428a8106f8313bec42aca4e38ea86950b6e88a21b0f2764f9f7a4365dc1017a5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/428a8106f8313bec42aca4e38ea86950b6e88a21b0f2764f9f7a4365dc1017a5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/428a8106f8313bec42aca4e38ea86950b6e88a21b0f2764f9f7a4365dc1017a5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Source Author"},"url":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/author\/wpra-source-author-site-1\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4004"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4004\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hiox.com.ar\/hiox\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}